Flutt í Neskirkju 6. sunnudag eftir þrenningarhátíð þann 12. júlí 2026
Textar: Jes 42.5-7; Gal 3.26-27; Matt 5.17-19.
Náð sé með yður og friður frá Guði föður vorum og Drottni Jesú Kristi. Amen.
Ég var skírður haustið 1982 í íbúð foreldra minna í Furugrund í Kópavogi. Í stofunni heima voru nánustu ættingjar og vinir foreldra minna, fólk sem ég þekkti auðvitað ekki, en átti eftir að kynnast. Ég var skírður í skírnarkjól sem móðursystir mín saumaði þegar hún var í húsmæðraskólanum á sínum tíma og mörg frændsystkina minna hafa klæðst í sinni skírn. Eins og allir skírnarkjólar var þessi kjóll hvítur og auðvitað allt of síður fyrir ungabarn.
Þegar ungabörn eru skírð játa foreldrar trúnna fyrir hönd litla barnsins og lýsa þannig vilja sínum til að veita barninu kristilegt uppeldi. Skírnin er ein af merkustu tímamótum lífs okkar, því í skírninni tekur Kristur okkur að sér og við fáum að vera börn Guðs í skírninni er okkur líka gefið nafnið sem við berum með okkur alla ævi, nafnið sem einkennir persónu okkar alla tíð, nafnið sem Guð kallar okkur með til fylgdar við sig.
Við munum fæst eftir skírninni okkar, en foreldrar muna, afar og ömmur muna, eldri systkini muna. Þau muna augnablikið þegar nafn barns er nefnt í fyrsta skipti, þau muna hvernig barnið er á einstakan hátt falið Guði heima í stofu. Skírnin er ein mikilvægasta athöfn kirkjunnar og sú allra gleðilegasta. Skírnin er líka sakramenti eða náðarmeðal, sem merkir að í skírninni er Guð sjálfur að verki að miðla náð sinni. Skírnin snýst ekki um það sem við gerum fyrir Guð, heldur það sem Guð gerir fyrir okkur. Skírnin miðlar okkur kærleika og vernd Guðs. Hún er sýnilegt tákn um náð Guðs: loforð um að við tilheyrum honum, séum tekin inn í samfélag kirkjunnar og kölluð til nýs lífs í kærleika, trú og von. Skírnin minnir okkur á að Guð elskar okkur og vill leiða okkur til lífsins.
Jesús sagði: „Allt vald er mér gefið á himni og jörðu. Farið því og gerið allar þjóðir að lærisveinum, skírið þá í nafni föður og sonar og heilags anda og kennið þeim að halda allt það sem ég hef boðið yður. Sjá, ég er með yður alla daga allt til enda veraldar“ (Matt 28.19-20). Þessi orð Jesú eru kölluð skírnarskipunin, í krafti þeirra hefur fagnaðarerindið um kærleika og fyrirgefningu Guðs verið boðað í orði og verki. Góðu fréttirnar um Jesú hafa þannig borist mann fram af manni, kynslóð til kynslóðar. Þessi orð eru lesin í hvert sinn sem barn er skírt. Í Galatabréfinu segir Páll postuli að í skírninni og í trúnni tengjumst við Jesú á einstakan hátt, hann segir að í skírninni „...íklæðumst við Kristi.“ Þá öðlumst við nýtt líf í Kristi og þiggjum gjafir hans: kærleika, réttlæti og náð. Við öðlumst hlutdeild í sigri hans yfir dauðanum, við erum kölluð með nafni og okkur falið hlutverk.
Þegar ég var 10 ára gamall var ég í sveit í Austur-Skaftafellssýslu, í Landbrotinu. Skúli Jónsson, bóndi á Þykkvabæ III, fékk mér eitt sinn mikilvægt hlutverk. Ég átti að reka kýrnar heim í fjós. Í minningunni þótti mér þetta mikil upphefð en líka kvíðvænlegt. Það var gaman að fá að bera ábyrgð, en ég sagði Skúla að ég myndi sennilega ekki ráða við þetta, hann svaraði: „... þetta er ekkert mál, ég hjálpa þér.“ Ég man ekki alveg hversu vel mér gekk að reka kýrnar heim í fjós, ég man ekki hvort það hafi gengið fullkomlega en ég man orðin hans Skúla: „Ég hjálpa þér….“ og ég man eftir því að hafa séð Skúla fylgjast í fjarska.
Þegar okkur er falin ábyrgð þá merkir það ekki endilega að við höfum náð fullkomnum tökum á því sem við tökumst á hendur, heldur að okkur sé treyst. Við fáum hlutverk án þess að vera fullkomin. Á sama hátt er skírnin ekki verðlaun fyrir að vera fullkominn. Hún er gjöf Guðs og af þeirri gjöf sprettur köllun: að lifa með Kristi og íklæðast Kristi, sem lofar að vera með okkur: „Sjá ég er með yður alla daga, allt til enda veraldar…“ segir Jesús.
En hvernig lítur þetta líf með Kristi út? Hvað merkir það í raun að vera kallaður til að fylgja honum? Þá kemur lögmálið til sögunnar. Í guðspjallinu talar Jesús um vilja Guðs og hvað það þýðir að vera manneskja og lifa í samfélagi við Guð og náungann. Þegar Biblían talar um lögmálið er hún meðal annars að vísa til boðorðanna 10, sem Guð gaf fólkinu þegar það flúði úr þrældómi í Egyptalandi. Boðorðin 10 voru gjöf Guðs til fólksins, þau lýstu vilja Guðs fyrir þjóð sína, vilja Guðs fyrir lífið. Lögmálinu, boðorðunum 10 var ætlað að vísa fólki veginn til lífsins. Í boðorðunum, eða lögmálinu, setur Guð fram vilja sinn eða kröfu sína fyrir fólkið sitt: „Þú skalt ekki hafa aðra Guði en mig […] heiðra skaltu föður þinn og móður þína…“ og „Þú skalt ekki ljúga, ekki girnast, ekki stela…“ Lögmálið sýnir okkur hvað Guð vill, það sýnir okkur hvaða kröfur Guð gerir til okkar, en okkur reynist ansi erfitt að fylgja vilja Guðs og uppfylla kröfur hans.
Við þekkjum það öll úr eigin lífi hversu auðvelt það er að fara afvega og breyta rangt. Það getur birst okkur bæði í stóru og smáu í litlu gjörðunum, hugsununum og þeim stóru. Við þekkjum flest muninn á réttu og röngu, við finnum til þegar við bregðumst samvisku okkar. Samviskan er stundum eins og rödd Guðs innra með okkur. Við höldum samt áfram að bregðast, eins og barnið sem horfir á móður sína baka ljúffenga köku. Þegar móðir þess tók kökuna úr ofninum sagði hún barninu að láta kökuna vera. Barnið heyrði það, skildi vel hvað mátti ekki gera, en það var bara svo góður ilmur af kökunni. Barnið teygði sig í átt að kökunni og fékk sér væna sneið. Fyrst naut barnið þess að smjatta á kökubitanum, en allt í einu fylltist það skömm og þegar það heyrði mömmu sína nálgast hljóp barnið út úr eldhúsinu og faldi sig. Það vissi að það hafði gert rangt. Móðirin hætti ekki að elska barnið sitt, heldur leitaði hún að því og tók það sér í faðm og huggaði það.
Guð hefur vilja og Guð á sér von fyrir sköpun sína. Í fyrsta bréfi Jóhannesar segir: „Þið elskuðu, elskum hvert annað því að kærleikurinn er frá Guði kominn og hver sem elskar er barn Guðs og þekkir Guð. Sá sem ekki elskar þekkir ekki Guð því að Guð er kærleikur“ (1 Jóh 4.7-8). Guð er kærleikur og vilji Guðs er grundvallaður á kærleika hans. Jesús dregur lögmálið saman í tvöfalda kærleiksboðorðið þegar lögvitringur spyr hann hvernig eigi að uppfylla lögmálið. Hann segir: „Elska skaltu Drottinn Guð þinn af öllu hjarta þínu, allri sálu þinni og öllum huga þínum. Annað er hliðstætt þessu, þú skalt elska náunga þinn eins og sjálfan þig“ (Matt 22.37-39).
Þegar við vorum skírð var okkur gefið mikilvægt hlutverk. Við erum kölluð til að vera öðru fólki til blessunar. Okkur er ætlað að íklæðast Kristi og láta gott af okkur leiða í nafni Krists. Það er köllun sérhvers kristins manns: að elska Guð og náunga sinn. En það getur svo sannarlega reynst okkur erfitt, líkt og barninu sem reyndist erfitt að halda sig frá kökunni. Skírnin fjarlægir ekki bresti okkar, en hún lýsir því yfir að við tilheyrum Jesú Kristi. Lögmálið sýnir okkur hvað er rétt og rangt, við finnum til þegar við gerum það sem er rangt. En fagnaðarerindið um Jesú minnir okkur á að Guð elskar okkur hvert og eitt með öllum okkar brestum. Það segir okkur hvað Guð hefur gert fyrir okkur í Jesú Kristi sem kemur til okkar, fyrirgefur okkur og kallar okkur úr felum. Það tekur utan um okkur þegar samviskan nagar okkur, það léttir af okkur byrðinni. Skírnarkjóllinn minnir okkur á allt þetta, við erum öll enn þá að vaxa í skírnarkjólinn, þroskast og dafna í trúnni, á göngu okkar með Kristi og hvert öðru.
Dýrð sé Guði, föður og syni og heilögum anda, svo sem var í upphafi, er og verður um aldir alda. Amen.
Rísið úr sætum og takið postullegri blessun: Náðin Drottins vors Jesú Krists, kærleiki Guðs og samfélag heilags anda sé með yður öllum. Amen.
