Aðventan og nýtt kirkjuár
Gleðilegt ár, gleðilegt nýtt kirkjuár!
Í
dag hefst nýtt ár í kristnum kirkjum um allan heim. Fyrsti sunnudagur í aðventu
er dagurinn sem við mörg hefjum formlega jólaundirbúninginn, hlustum á
jólalögin og kveikjum á jólaljósunum, þó mörg okkar séu reyndar byrjuð á þessu
fyrir löngu. En í kirkjunni er fyrsti sunnudagur í aðventu nýársdagur, nýtt
upphaf, nýtt náðarár er hafið.
Hvað gerist hjá þér þennan fyrsta sunnudag í aðventu? Verður einhver breyting á lífstaktinum þínum? Fyllist þú áhyggjum yfir jólaundirbúningnum eða er þetta besti tími ársins? Ja, eða er þetta bara eins og hver annar sunnudagur og aðventan eins og hverjir aðrir vetrardagar?
Í
mínum huga er aðventan einstakur tími. Hann er einhvers konar sambland af
kröfum og álagi, ró, eftirvæntingu og heilagleika. Og þannig er það sjálfsagt
hjá mörgum okkar. Við fögnum jólaljósunum sem lýsa upp skammdegið og finnum að
það eru einhverjir töfrar við þennan árstíma þó vissulega geti hann einnig
verið mörgum okkar erfiður og álagið meira en oft áður.
Þessi aðventa markar að mörgu leyti tímamót í Þjóðkirkjunni, til viðbótar við nýtt kirkjuár. Í dag hefst jólasöfnun Hjálparstarfs kirkjunnar og fyrir nokkrum dögum opnaði ný heimasíða Þjóðkirkjunnar.
Jesús vill koma í mat til þín
„Ég
stend við dyrnar og kný á. Ef einhver heyrir raust mína og lýkur upp dyrunum
mun ég fara inn til hans og neyta kvöldverðar með honum og hann með mér.“
Hefur
þú haldið matarboð nýlega? Ef þú hefur gert það þykir mér líklegt að máltíðin
hafi verið vel undirbúin og skipulögð, jafnvel með nokkra daga fyrirvara. Mín
tilfinning er að það gerist æ, sjaldnar að fólk banki upp á, á matartíma og
komi óvænt í mat. Lífið okkar er svo skipulag. Flest fólk er í vinnu, í skóla
eða að sinna áhugamálum. Sjaldgæft er að einhver hafi fullt starf af því að
halda heimilinu fínu, elda mat og baka tertubotna í frystinn, ef ske kynni að
óvænta gesti bæri að garði.
Þegar við bjóðum einhverjum í mat þá undirbúum við máltíðina. Við lögum mat og sjáum til þess að heimilið sé í þokkalegu standi. Sumar máltíðir, og boð undirbúum við flest betur en önnur og þar á meðal eru jólin. Við erum í fjórar vikur, aðventuna alla, að undirbúa okkur fyrir komu Guðs. Fyrir fæðingu litla barnsins í Betlehem. Og við viljum gera sérstaklega vel við fólkið okkar á þessum tíma ef við mögulega getum. Í kirkjunni fer undirbúningurinn fram í helgihaldi safnaðanna og í safnaðarstarfinu. Jólasálmar eru æfðir og sungnir af kirkjukórum og fólkinu í kirkjunni, kirkjur um allt land taka á móti skóla- og leikskólabörnum í sínum árlegu jólaheimsóknum. En á þessum tíma beinist allt að því sem koma skal er heilög jól ganga í garð.
Ég stend við dyrnar og kný á, segir Jesús samkvæmt Opinberunarbók Jóhannesar á þessum fyrsta sunnudegi í aðventu. Og samkvæmt guðspjalli dagsins hjá Lúkasi er hlutverk hans að flytja fátækum gleðilegan boðskap, boða bandingjum lausn og blindum sýn, láta þjáða lausa og kunngjöra náðarár Drottins. Jesús Kristur kemur og uppfyllir spádóma Gamla testamentisins með því að snerta sérstaklega þau sem eru jaðarsett, þau sem verða fyrir fordómum og ofbeldi, þau sem eru í einhvers konar fjötrum.
Jesús
knýr á því hann á erindi við þig og mig, en heyrum við í honum? Tökum við eftir
honum eða erum við ef til vill svo upptekin við jólaundirbúninginn að við
heyrum ekki þegar Guð reynir að hafa samband við okkur?
Upphaf jólasöfnunar
Þessi
aðventa markar upphaf jólasöfnunar Hjálparstarfs kirkjunnar. Starfsfólk og
sjálfboðaliðar Hjálparstarfsins eru nú í óða önn að undirbúa sérstaka aðstoð
við fólk hér á landi sem býr við kröpp kjör svo það geti gert sér dagamun yfir
hátíðirnar.
Vilborg
Oddsdóttir félagsráðgjafi sem hefur umsjón með starfinu innanlands segir um
jólaaðstoðina: „Jólin eru sérstök hjá okkur og því kemur fólk í desember sem
við sjáum ekki alla jafna. Auglýsingaflóðið byrjar strax í nóvember um hvernig
við eigum að hafa jólin okkar. Það er afar erfitt sem foreldri, sem á lítið sem
ekki neitt, að standa fyrir framan börnin sín og geta ekki tekið þátt. Fólk
leitar því aðstoðar um jólin til þess að eiga smávegis aukalega.“
Fólk
í brýnni þörf fær inneign á greiðslukort fyrir matvöru. Foreldrar og
jólasveinar fá auk þess aðstoð svo börnin fái jóla- og skógjafir. Utan
Reykjavíkur er aðstoðin veitt í góðri samvinnu við Hjálpræðisherinn, Rauða
krossinn, Mæðrastyrksnefndir og söfnuði Þjóðkirkjunnar vítt og breitt um landið
og með frábærum stuðningi frá einstaklingum, félögum og fyrirtækjum.
Um
síðustu jól fengu alls 1.621 fjölskylda um land allt inneignarkort og fleira. Það
er ekki óvarlegt að áætla að um 4.900 manns hafi notið aðstoðarinnar.
Verkefnin erlendis eru
líka brýn, Hjálparstarf kirkjunnar hefur til að mynda stutt við mannúðaraðstoð
á Gasa, í Úkraínu og nágrannalöndum, Suður-Súdan, Úganda og Malaví auk þess sem
þróunarsamvinnuverkefni eru í Eþíópíu, Úganda og Malaví og hafa fermingarbörn
verið dugleg að safna til þeirra í byrjun nóvember á hverju ári.
Þessi aðstoð getur skipt
sköpum fyrir fólk sem býr við skort en ég veit líka að hér á landi er nóg af
örlátu fólki sem vill láta gott af sér leiða og því hefur þessi söfnun
yfirleitt gengið vel.
Ný heimasíða
Nú rétt fyrir upphaf aðventunnar voru ákveðin tímamót í Þjóðkirkjunni er ný
heimasíða var opnuð. Þetta hljómar ef til vill ekki sem stór frétt í hugum
allra því heimasíður eru nú alltaf að opna en þessi síða markar þó ákveðið
upphaf.
Við
vinnu heimasíðunnar var unnið með mörgum og ólíkum hópum fólks þar sem skoðað
var hvað það er sem sameinar okkur.
Þegar
við spurðum fólk hvort það væri trúað rákumst við ítrekað á EN:ið. Þ.e. fólk
svaraði gjarnan: „Ég trúi alveg...EN“ eða „Ég er ekki trúuð...EN“. Við sáum því
smám saman að í þessu EN:i fælist eitthvað sem ef til vill sameinar fólk, hvort
sem það telur sig vera trúað eður ei. Eftir mikla vinnu, rýnihópa, samtöl og
vangaveltur komumst við að því að það sem sameinar okkur eru gildi, eins og
t.d. dæmis kærleikur samkennd og von. Allar manneskjur fylgja ákveðnum gildum,
hvort sem við erum trúuð eða ekki, hvort sem að við höfum heyrt í Jesú þegar
hann bankar upp á og boðið honum í mat. Og öll þessi gildi eru kristin. Því er nú í boði á heimasíðu kirkjunnar að
raða þeim gildum sem þér þykir mikilvægust inn í sjálfan krossinn, tákn
kristinnar trúar. Og þar getur þú sameinað trúna og gildin þín.
Þjóðkirkjan er stór og hún er breið. Nú tilheyra um 70 % íslenskra ríkisborgara þjóðkirkjunni. Það þýðir að fólkið í Þjóðkirkjunni er ólíkt. Það þýðir einnig að það er ákveðin breidd í guðfræðinni sem prestar aðhyllast og boða, þó ávallt sé hún innan hinnar evangelísku lútersku guðfræði sem byggir fyrst og fremst á heilagri Ritningu auk játninga kirkjunnar. Þessi breidd er mikilvæg og hún hefur ávallt verið til staðar. Guðfræðingar hafa í gegnum tíðina tekist á um guðfræði og það er ekki aðeins mikilvægt heldur nauðsynlegt. Án þeirra skoðanaskipta verður engin þróun. Við getum bæði verið íhaldssöm og frjálslynd, verið hlynnt hefðum eða þarfnast breytinga en samt sem áður flykkt okkur um krossinn og raðað gildunum okkar inn í hann. Við getum mæst í hinu stóra EN:i innan Þjóðkirkjunnar.
Jesús vill koma í mat til þín
Ég stend við dyrnar og kný á, segir Jesús við þig og mig á þessari aðventu. Ert
þú tilbúin/n/ð að opna þínar dyr fyrir frelsaranum frá Nasaret? Það sem Jesús
er að biðja um með þessu banki er að þú opnir huga þinn og hjarta og leyfir
Guði að vera þátttakandi í þínu lífi. Að þú hafi Guð með í ráðum og leggir við
hlustir jafnvel þó að EN:ið taki mikið pláss í þínu lífi.
Ef til vill birtist Guð í
þínu lífi á þessari aðventu með því að þú færð langþráða jólaaðstoð frá
Hjálparstarfi kirkjunnar eða þínum söfnuði fyrir þessi jól.
Ef til vill birtist
Guð í lífi þínu á þessari aðventu þegar þú velur að deila með þér af þínu
gnægtarborði.
Mögulega heyrir þú rödd
Guðs er þú velur að finna það sem sameinar í skautunarsamtölum samtímans í stað
þess að skipa þér í lið.
Á þessari aðventu
þörfnumst við aðeins meiri kærleika og og örlítið meira umburðarlyndis. Við
þörfnumst þess að horfa til friðar í stað ófriðar, til vonar í stað
hræðsluáróðurs.
Á þessari aðventu
þarfnast börnin okkar þess að við séum þeim góð fyrirmynd, að við treystum
þeirra mörgu góðu hugmyndum og sýn þeirra á lífið því eins og kom svo skýrt
fram í Skrekki, hæfileikakeppni grunnskólanna þá eru börnin okkar eru réttsýn
og þau skilja vel hvað náungakærleikur gengur út á.
Gleymum
okkur ekki í undirbúningnum því Guð sem kom til okkar í litlu barni og varð
síðar friðarhöfðingi er að banka upp á hjá þér og hjá mér. Guð vill koma til
þín í mat og þú þarft ekki að undirbúa það matarboð. Guð krefst þess ekki að
efri og neðri skápar séu hreinir. Guð þarf ekki sparistellið og sparidúkinn á
borðið. Guð vill aðeins að þú leyfir Guði að vera þátttakandi í þínu lífi.
Dýrð sé Guði
sem birtist ekki með sama hætti í lífi okkar allra en knýr á hjá þér og
mér, hjá okkur öllum.
Amen.
