Það eru forréttindi að fá að eiga fund með ungmennum eins og ykkur, kæru fermingarbörn. Fermingarfræðslan markar upphaf vetrarstarfsins hjá okkur og þegar veturinn er að baki eru fermingarnar eins konar vorboði hér í kirkjunni.
Þroskaskeið
Einhver brandari gengur út á það að ef óboðnir gestir venji komur sínar í kirkjuna sé besta leiðin til að losna við þá að ferma þá. Þá komi þeir aldrei aftur. Blessunarlega passar það ekki við okkar reynslu. Við fáum reglulega hingað ungt fólk sem fermdist hér fyrir nokkrum árum og finnur enn að Neskirkja er góður staður að koma á.
Og svo rekumst við auðvitað á gömlu fermingarbörnin okkar úti á götu. Þá verður manni stundum dálítið brugðið yfir því hvað tíminn hefur liðið hratt. Ég átti til dæmis samtal nýlega við foreldra stúlku sem fermdist hér, að mér fannst, fyrir örfáum árum. Ég spurði: „Er hún ekki komin í tíunda bekk?“ Þau horfðu dálítið undrandi á mig og sögðu: „Nei, hún er hálfnuð með viðskiptafræðina.“ Tíminn líður greinilega hraðar hjá prestinum en fermingarbörnunum.
Ég segi þeim líka gjarnan að næstu árin verði ég sennilega mjög svipaður í útliti og ég er núna. Ég verð að minnsta kosti engum sentimetra hærri. Þau hins vegar ganga inn í eitthvert mesta breytinga- og þroskaskeið ævinnar. Og við lítum á það sem mikil forréttindi að fá að leggja þeim eitthvað til fyrir það ferðalag. Því lífið er vissulega stórkostlegt ferðalag. En það er ekki alltaf auðvelt.
Beygð eða upprétt
Guðspjall dagsins segir frá konu sem hafði verið bogin í átján ár. Hún gat ekki rétt úr sér.
Jesús sér hana. Það er eiginlega fyrsta atriðið sem vekur athygli í sögunni. Aðrir hafa örugglega séð hana oft. Hún hefur líklega verið kunnuglegt andlit í samkundunni. En Jesús horfir ekki bara á hana.
Hann sér hana. Og þar opnast þessi stutta saga. Því við getum verið bogin á fleiri vegu en líkamlega. Fólk getur verið bogið af sorg eða skömm, af ótta og kvíða, af ábyrgð sem verður of þung, af stöðugri þörf fyrir að standast væntingar annarra, af einhverju sem gerðist fyrir löngu en við náum ekki að sleppa taki á. Áhyggjur geta líka beygt okkur. Þær geta tekið frá okkur gleðina yfir deginum í dag vegna alls þess sem gæti hugsanlega gerst á morgun. Og þá verður þessi gamla frásögn allt í einu mjög nálæg.
Hvíldardagur
Jesús sér manneskju sem hefur verið bogin árum saman. Og hann reisir hana við. En það vekur ekki gleði hjá öllum. Samkundustjóranum ofbýður að Jesús skuli lækna á hvíldardegi. Reglurnar segja að á þeim degi eigi ekki að vinna.
Og Jesús svarar í raun með einfaldri spurningu: Til hvers er hvíldardagurinn? Er hann til þess að þrengja að okkur eða til þess að bæta líf fólks? Fylgjum við reglum í hugsunarleysi án þess að hugleiða tilgang þeirra og markmið? Jesús hafnar þeirri trú sem leggur byrðar á fólk en gleymir manneskjunni sjálfri. Trúin á að reisa fólk við.
Að reisa við
Það er kannski eitt einfaldasta prófið sem við getum lagt á trú okkar, siði okkar og jafnvel samfélagið okkar: Reisir hún fólk við eða beygir hún það niður? Gefur hún fólki reisn eða tekur hana frá því? Og svo kemur eitt fallegasta orð guðspjallsins. Jesús kallar konuna „dóttur Abrahams“.
Þetta er merkileg yfirlýsing. Hún hafði kannski verið „bogna konan“ í augum fólks. Sú sem allir þekktu af meininu sínu. En þannig sá Jesús hana ekki. Hún er dóttir Abrahams. Hún tilheyrir. Hún er hluti af sáttmála Guðs við fólk sitt. Jesús skilgreinir hana ekki út frá því sem hrjáir hana heldur út frá tengslunum við Guð. Og það er stór munur.
Að sitja eins og sigurvegarar
Við erum jú ekki mistökin okkar, ekki vandamálin okkar, ekki óttinn okkar, ekki veikleikarnir. Við erum manneskjur sem Guð sér og elskar.
Og þess vegna segi ég gjarnan þetta við ykkur, kæru fermingarbörn. Þegar þið sitjið hér í kirkjunni vill það stundum gerast að bakið verður bogið, höfuðið sígur niður og lappirnar teygja sig langt út á gólf.
Þá hvet ég ykkur til að rétta úr ykkur, því svona líkamsstaða bendir til þess að við höfum gert mistök, orðið á í messunni, svo maður noti nærtækt orðatiltæki. Já að rétta úr sér er ekki betra fyrir bakið, þó sú sé sannarlega raunin. Við viljum minna ykkur á það að svona eigum við að ganga inn í næsta kafla í lífinu. Ekki eins og við höfum þegar tapað, ekki eins og við þurfum að biðjast afsökunar á því að vera til. Að sitja, standa og ganga eins og sigurvegari er mjög auðvelt í framkvæmd. Og þá sendum við skilaboð, bæði til annarra og til okkar sjálfra að við séum dýrmæt og eigum skilið virðingu.
Við eigum að vera upprétt, því í augum Guðs erum við dýrmæt og ómetanleg. Og kannski er þetta eitt það mikilvægasta sem kristin trú getur kennt okkur: Að sjá manneskjuna eins og Jesús sá hana. Að reisa við það sem lífið hefur beygt. Og þegar við sjálf höfum fengið að rétta úr okkur þá hjálpum við öðrum að gera það sama.
